STOP SLAPP! Apel mediów i ngo o szybkie uchwalenie przepisów przeciwko procesom niszczącym wolność słowa

Rosnąca liczba pozwów mających zastraszyć dziennikarzy, aktywistów i osoby zabierające głos w debacie publicznej sprawiła, że kilkadziesiąt organizacji społecznych i redakcji wystąpiło ze wspólnym apelem o pilne uchwalenie skutecznych przepisów anty-SLAPP.

Wśród sygnatariuszy znalazło się także Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.

SLAPP-y, czyli strategiczne pozwy przeciwko udziałowi społecznemu w debacie publicznej, są wykorzystywane jako narzędzie nacisku i wywoływania efektu mrożącego. Celem takich działań często nie jest wygranie procesu, lecz zastraszenie krytyków, obciążenie ich kosztami postępowań i zniechęcenie do dalszej działalności publicznej. Problem dotyczy szczególnie dziennikarzy śledczych, lokalnych mediów, organizacji społecznych oraz obywateli ujawniających niewygodne informacje. 

Autorzy apelu podkreślają, że 7 maja minął termin wdrożenia unijnej dyrektywy anty-SLAPP, tymczasem w Polsce nadal brakuje pełnej i skutecznej ochrony przed tego typu nadużyciami. Organizacje zwracają uwagę, że projekt procedowanej ustawy powinien zostać szybko przyjęty, ale jednocześnie wymaga rozwiązań gwarantujących realną ochronę wolności słowa.

Przyjęty przez rząd projekt przewiduje m.in. możliwość szybkiego oddalania oczywiście bezzasadnych pozwów, nakładanie obowiązku zabezpieczenia kosztów procesu przez stronę pozywającą oraz sankcje finansowe wobec osób nadużywających prawa do procesów sądowych. Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśla, że nowe przepisy mają chronić przede wszystkim uczestników debaty publicznej, w tym dziennikarzy i organizacje społeczne.

Sygnatariusze apelu zaznaczają jednak, że ochrona przed SLAPP-ami nie może ograniczać się wyłącznie do spraw cywilnych. Wskazują także na konieczność objęcia przepisami spraw krajowych oraz uwzględnienia mechanizmów pozwalających rozpoznawać próby tłumienia debaty publicznej już na wczesnym etapie postępowania.

Dla środowiska dziennikarskiego sprawa ma fundamentalne znaczenie.

Wieloletnie i kosztowne procesy mogą skutecznie ograniczać działalność mediów, szczególnie lokalnych i niezależnych redakcji. Dlatego SDP oraz organizacje broniące wolności słowa apelują o szybkie zakończenie prac nad ustawą i stworzenie prawa, które rzeczywiście będzie chronić wolność debaty publicznej w Polsce.

Zapoznaj się z pełną treścią oświadczenia i listą jego sygnatariuszy.